Spotkanie z Jezusem

  • Spotkanie z Jezusem
    Spotkanie z Jezusem

Podręcznik metodyczny dla katechetów i rodziców.

 

Z. Barciński, A. Kiciński, M. Zając

Katowice 2006 ss. 91

 

Podręcznik metodyczny zawiera scenariusze poszczególnych katechez, które z założenia mają mieć charakter aktywizujący, skłaniający dzieci do samodzielnych poszukiwań. Poszczególne prawdy nie są więc przedstawiane przez katechetę w formie podającej, lecz stanowią efekt pracy dzieci, które samodzielnie te prawdy mają odkrywać.

 

Rolą katechety jest organizacja pracy w małych grupach, a następnie synteza wyników tej pracy i podkreślenie najistotniejszych elementów. Taka struktura ma z założenia służyć powiązaniu doświadczenia życiowego dzieci z przyswajanymi prawdami wiary. Scenariusz każdej jednostki składa się z elementów wstępnych, części opartej o skojarzenia dzieci, części problemowej i elementów końcowych.

 

Na elementy wstępne składają się: określenie głównych treści danej katechezy, określenie celu wyrażone w formie myśli przewodniej: „uczeń zrozumie, zapamięta i uzna za swoją myśl....”, pojęcia kluczowe nawiązujące do treści, określenie potrzebnych środków dydaktycznych.

 

Część pierwsza scenariusza bazuje na skojarzeniach dzieci i nawiązuje w ten sposób do ich dotychczasowego doświadczenia. Sugerowane metody pracy w tej części to łańcuch skojarzeń lub rozmowa kierowana.

 

Część druga, a zarazem centralna scenariusza każdej katechezy rozpoczyna się zazwyczaj od tworzenia małych grup (choć nie zawsze), następnie katecheta stawia dzieciom pytanie otwarte, na które mają wypracować odpowiedź podczas pracy metodami aktywizującymi. Scenariusz określa także oczekiwane efekty pracy, które pomagają katechecie określić cel pracy w małych grupach. Kolejny etap każdej jednostki to prezentacja efektów pracy w grupach na forum całej klasy. Kluczowy element scenariusza stanowi puenta, która powinna eksponować główne treści katechezy i nawiązywać do myśli przewodniej jednostki. Autorzy podręcznika metodycznego proponują, aby ten etap zajęć podzielić na dwie części: pytania do refleksji i myśli do podsumowania. Część pierwsza ma służyć pobudzeniu dzieci do refleksji i ukierunkować rozmowę, natomiast część druga zakłada podsumowanie katechezy przez prowadzącego w formie kilku myśli eksponujących główną prawdę jednostki.

 

Ostatnią część scenariusza stanowią tzw. elementy końcowe. Składa się na nie fragment Kompendium Katechizmu Kościoła Katolickiego, określenie zadania do wykonania przez dziecko w podręczniku-zeszycie ćwiczeń, propozycja modlitwy oraz załączniki, które zawierają propozycję wykonania pomocy dydaktycznych np. plansz z pojęciami kluczowymi i pytaniami.

 

Jednolita, konsekwentna struktura każdej jednostki sprzyja pewnej systematyczności i logicznej kolejności przedstawianych treści. Ułatwia też katechecie przygotowywanie zajęć. Na uwagę zasługują także bardzo różnorodne metody aktywizujące, wśród których można wymienić następujące: słoneczko, plakat, bieg dookoła kręgu, burza mózgów, puste krzesło, alternatywne tytuły, puzzle cięte, ilustracja pantomimiczna, artykuł, piramida priorytetów, okienko informacyjne, 5 z 25, niedokończone historie, szczepionka, podróż w wyobraźni, formularz, list, rozsypanka wyrazowa, analogia.

 

Polsko-niemiecki katechizm „Spotkanie z Jezusem. Begegnung mit Jesus” jest owocem pracy wielu środowisk, zarówno teoretyków jak i praktyków katechezy. Sprawia wrażenie pomocy głęboko przemyślanej i bardzo dobrze przygotowanej zarówno od strony merytorycznej jak i formalnej. Na uznanie zasługuje więc dobór treści i metod, logiczna i przejrzysta struktura każdej jednostki oraz nadzwyczaj udana grafika. Na szczególne podkreślenie zasługuje także przedwydawnicza weryfikacja podręczników. Na podstawie zaproponowanych scenariuszy prowadzone bowiem były katechezy w środowisku dzieci przygotowujących się do pierwszej Komunii świętej a uzyskana w ten sposób informacja zwrotna wykorzystana została do udoskonalenia wersji ostatecznej. Wydaje się, że taki sposób pisania i redagowania podręczników jest optymalny, uwzględnia bowiem potrzeby konkretnego środowiska katechizowanych i katechetów. Cieszy też bardzo fakt, że polskie środowiska katechetyczne obejmują troską katechezę także poza granicami naszej Ojczyzny. Należy mieć nadzieję, że podobnych inicjatyw będzie coraz więcej.